Co to jest Michał Anioł, właśc. Michelangelo Buonarroti

Co oznacza MICHAŁ ANIOŁ, WŁAŚC. MICHELANGELO BUONARROTI: wł. rzeźbiarz, architekt, rysownik ipoeta, jeden znajwszechstronniejszych twórców renesansu inajwiększych twórców whistorii sztuki. Malarstwo poznawał uG. Ghirlandaia, rzeźbę uBertolda (ucznia Donatella), kustosza antycznych rzeźb wOgrodach Medycejskich Św. Marka. Wlatach 1490-92 przebywał na dworze Lorenza de Medici we Florencji, gdzie poznał środowisko humanistów (między innymi M. Ficina iPico della Mirandola). Przebywał także wRzymie realizując zamówienia następnych papieży. Już we inicjalnych płaskorzeźbach, przełamując styl wczesnego renesansu, wprowadził ruch idynamikę (na przykład Madonna na schodach, Walka Centaurów zLapitami). Wtedy także powstały wybitne inicjalne prace Bachus, Pieta, Dawid zrealizowane wkanonie antycznej harmonii ipiękna. Zwczesnego okresu pochodzi także obraz Święta Rodzina zwany Tondo Doni i karton do fresku Bitwa pod Cosciną. W1505 M.A. otrzymał zamówienie na realizację nagrobka papieża Juliusza II wkaplicy Św. Piotra, ale zpowodu problemów organizacyjno-finansowych prac tych nie ukończył, arzeźby do tego nagrobka, między innymi Mojżesz, zostały ustawione na grobie Juliusza II wkościele San Pietro in Vincoli wRzymie. Poprzez 4 lata samotnie pracował realizując malowidło na sklepieniu Kaplicy Sykstyńskiej wpałacu watykańskim, przedstawiające sceny biblijne od powstania świata do potopu, wktórych zniezwykłą iluzją iprecyzją pokazał postaci wruchu. Wlatach 1520-34 na zlecenie kardynała G. de Medici pracował nad nagrobkiem Medyceuszów wkościele San Lorenzo we Florencji, akiedy Giuliano został papieżem Klemensem VII, M.A. wybudował przedsionek biblioteki medycejskiej przy tymże kościele, wktórym zaproponował nowatorskie dynamiczne formy architektoniczne. Jedną znajwiększych prac M.A. jest fresk namalowany wKaplicy Sykstyńskiej Sąd Ostateczny, wktórym Chrystus wdramatycznym, gwałtownym geście dokonuje sądu; cała kompozycja obrazu jest podporządkowana ruchowi skomponowanemu owalnie. M.A. kontynuował także budowę bazyliki Św. Piotra wRzymie izaproponował rozwiązanie urbanistyczne Kapitolu; do najsłynniejszych prac okresu dojrzałego wtwórczości M.A. należy Pieta, którą przeznaczył na własny nagrobek, inieukończona Pieta Rondanini; pisał również opiewające miłość iśmierć sonety. Późne prace M.A. charakteryzuje dramatyczna ekspresja, kompozycja podporządkowana ekspresji ruchu, zczego czerpali liczni artyści manieryzmu ibaroku