Definicja Potok Złoty

Gdzie jest ZŁOTY POTOK Złoty Potok to urokliwa wieś, położona w górnym, źródliskowym odcinku Doliny Wiercicy. Znana ze swych walorów turystycznych i dodatkowych atrakcji: ośrodka jeździeckiego, licznych szlaków rowerowych w rejonie i imprez organizowanych poprzez gminę Janów (Święto Pstrąga, Jurajskie Noce Filmowe i tak dalej). Legenda tłumacząca nazwę miejscowości mówi o spragnionych rycerzach, którzy po kilku dniach tułaczki znaleźli życiodajne źródło. - O, potok złoty - mieli powiedzieć. I tak już zostało. Także dziś w skwarne, letnie popołudnia okolica stawu Irydion pozwala odpocząć.Dolina Wiercicy jest bogatą w wodę oazą wśród otaczającego ją piaszczystego i skalnego pustkowia północnej części Płaskowzgórza Częstochowskiego. Piękno doliny od dawna zachwycało przybyszów. Ślady pierwszych ludzi sięgają paleolitu, a pierwsze grodzisko pochodzi z VIII wieku. Dwieście lat potem istniał w rejonie piec do wytopu szkła. Pierwsza pisemna wzmianka o wsi pochodzi z 1153 roku.Z Potokiem Złotym związało swe dzieje kilka szlacheckich rodów i wielu znakomitych Polaków. Pochodził stąd Wacław Potocki, autor fraszek i Wojny Chocimskiej. W roku 1851 dobra potockie nabył gen. Wincenty Krasiński (szwadron jego pułku dokonał słynnej szarży w hiszpańskim wąwozie pod Samosierrą w 1808 roku). To on przekształcił dzikie lasy Doliny Wiercicy w założenie parkowe. Latem 1857 roku w dworku złotopotockim (wybudowanym w 1829 roku) przebywał wieszcz Zygmunt Krasiński. Przedwcześnie zmarły pisarz przekazał dorobek córce Marii, która poślubiła hrabiego Edwarda Raczyńskiego. W ten sposób dobra złotopotockie stały się własnością rodu Raczyńskich. Hrabia Edward sprowadził z Litwy inżyniera Michała Girdwojna - specjalistę od hodowli pstrągów. Tak powstało największe wtedy w Europie i jedyne w Królestwie Polskim gospodarstwo hodowli pstrąga tęczowego. Ikrę pstrąga sprowadzono aż z Ameryki, dlatego jeden ze stawów nosi nazwę Amerykan.Odkryte w Złotym Potoku rzadkie okazy roślin zostały objęte ochroną w utworzonym poprzez hrabiego Raczyńskiego w 1934 roku rezerwacie „Parkowe" (reaktywowanym po wojnie w 1957 roku).W wybudowanym pod koniec XIX wieku pałacu Raczyńskich hrabina Stefania Raczyńska prowadziła ochronkę, do której uczęszczał Jan Kiepura. W 2002 roku mieszkańcy gminy Janów w 100-lecie urodzin wielkiego tenora ufundowali obelisk upamiętniający pobyt Kiepury w Złotym Potoku.W pobliżu pałacu Raczyńskich, przy drodze stoi kolumna z popiersiem Tadeusza Kościuszki. Ustawiono ją w 1917 roku dla uczczenia setnej rocznicy Zgonu wodza insurekcji. Zniszczony poprzez Niemców pomnik Kościuszki został ponownie wykonany w 1974 roku.Na skalistym Wilczym Wzgórzu stoi XIX-wieczny obelisk poświęcony powstańcom z 1863 roku. W trakcie walk we wrześniu 1939 roku w okolicznych lasach została rozbita polska dywizja piechoty. Przed pójściem do niewoli żołnierze ukryli w tym rejonie duże zapasy broni i amunicji, która przysłużyła się po pewnym czasie partyzantom AK z oddziału „Ponurego" - kapitana Jerzego Kurpińskiego.Od 2000 roku miejscowość urzędowo nazywa się Złoty Potok, a nie, jak mawiano dawniej, Potok Złoty