Definicja Powązki Warszawa

Gdzie jest WARSZAWA – POWĄZKI Można nazwać to charakterystyczną właściwością polskich losów – miasta burzono z kretesem, państwo cały szedł w ruinę, a cmentarze nie tylko Iż zostawały, lecz rozrastały się i rozrastały...” – zauważa w swoim felietonie Jerzy Waldorff, człowiek, który zainicjował akcję odnowy zabytków Starych Powązek i kierował nią poprzez sporo lat. A jest tych zabytków sporo, ponieważ warszawska nekropolia należy do najstarszych w Polsce. Jej historia sięga końca XVIII wieku, kiedy to starosta Melchior Korwin Szymanowski darował część swoich gruntów (jeszcze przed powstaniem kościuszkowskim w sąsiedztwie był park i ogród uciech księżnej Czartoryskiej) na cmentarz. Nekropolię wspólnie z kościołem św. Karola Boromeusza zaprojektował Dominik Merlini, architekt króla Stanisława Augusta. W początku XIX wieku wzniesiono katakumby, a wzdłuż ich ściany powstała Ulica Zasłużonych. Najstarsza część nekropolii to okolice bramy św. Honoraty. Można tu natrafić pomiędzy innymi na groby oświeceniowych działaczy Stanisława Konarskiego i Hugona Kołłątaja i Wojciecha Bogusławskiego, artysty polskiej sceny narodowej. Wybrane mogiły budzą jednak szczególne zainteresowanie. Zatrzymajmy się przy wybranych. Niegdyś przyciągający tłumy grób pięciu uczestników patriotycznej manifestacji z 1861 roku, zniszczony po wybuchu stworzenia styczniowego, odbudowany w 1915 roku. Grobowiec Bolesława Prusa w kształcie kamiennego sarkofagu z sylwetką dziecka i napisem „Serce serc”. Pusty, symboliczny grobowiec Stefana Starzyńskiego, prezydenta Warszawy i szefa obrony stolicy we wrześniu 1939 roku, którego losy po kapitulacji miasta nie zostały omówione do dziś. Spis wybitnych nazwisk, na które można się natknąć, spacerując alejkami Powązek, jest wielka. Spoczywają na Powązkach przedstawiciele polskiej elity artystycznej i intelektualnej, działacze polityczni i wojskowi. Jak i na innych starych cmentarzach, tak i na Powązkach znaleźć można grób romantycznych kochanków. Umarli w 1920 roku, rozdzieleni – jakżeby w Polsce odmiennie – poprzez historię. On niedługo po ślubie zginął w walce z bolszewikami, a młoda żona wkrótce później popełniła z rozpaczy samobójstwo. Ich grobowiec, jak i sporo innych na tej nekropolii, przyciąga uwagę wybitną rzeźbą. Ponieważ Powązki to nie tylko świadectwo historii. To również zestaw, niekiedy bardzo znakomitych, dzieł sztuki rzeźbiarskiej, kamieniarskiej, kowalskiej. Detale cmentarnych nagrobków nabierające z czasem patyny, drzewa i krzewy, rozległa przestrzeń cmentarza i w oddali miasto o tragicznej historii kształtują specyficzną atmosferę tego pięknego zabytku Cmentarz początkowo zajmował 10 hektarów; je-światowej obecna powierzchnia to niemal 43 hektary (tylko o 2 mniej niż np. powierzchnia państwa Watykan). Jest Cmentarz Powązkowski miejscem szczególnym; świadectwem trwania narodu i symbolem polskiej historii. Znajdują się tu mogiły żołnierzy powstań kościuszkowskiego, listopadowego, styczniowego, warszawskiego, groby poległych w obu światowych wojnach, więzionych za przekonania. W okresie II wojny na cmentarzu chronili się działacze walczącego podziemia, a w trakcie stworzenia warszawskiego Niemcy wykorzystali to miejsce jako stanowisko artylerii. Od trzydziestu lat, w dużej części społecznymi siłami, zabytki cmentarza są restaurowane