Czy przydatne?

Definicja Raju Arkadii Motyw

Co to jest: Motyw arkadii, raju:
Literatura podmiotu:

Biblia - Księga Rodzaju,
Mitologia (mit o Panu)
Bukoliki - Wergiliusz
Metamorfozy - Owidiusz
Boska Komedia - Dante Alighieri (spotkanie z Wergiliuszem)
Żywot człowieka poczciwego - M. Rej
Pieśń świętojańska o sobótce, Na dom w Czarnolesie, Na lipę - J. Kochanowski
Laura i Filon - F. Karpiński
Przypadki Robinsona Kruzoe - D.Defoe
Pan Tadeusz (Soplicowo) - A. Mickiewicz
Moja piosenka II - C.K. Norwid
Nad Niemnem (zaścianek Bohatyrowiczów) - E. Orzeszkowa
Lalka (Zasławek) - B. Prus
Hymn do Nirwany - K. Przerwa - Tetmajer
Przedwiośnie - S. Żeromski
Krajobraz utracony - B. Leśmian
Piotruś Pan - J.M. Barrie
Pamiętniki Adama i Ewy - M. Twain
Prośba o wyspy szczęśliwe - K.I. Gałczyński
Cienie w raju - E.M.Remarque
Dolina Issy, Świat (Poema naiwne) - Cz. Miłosz
Wyspa rozkoszy - W.H.Auden
Władca much - W. Golding
Pani Salomea - J. Łobodowski
Układ - E.Kazan
Prośba o wyspy szczęśliwe - K.I Gałczyński
Bramy raju - J. Andrzejewski

Literatura przedmiotu:

ABRAMOWSKA Janina: Arkadia w Czarnolesie („Pieśń świętojańska o Sobótce” Jana Kochanowskiego) / W: LEKTURY i problemy / wybór i oprac. Janusz Maciejewski. – Warszawa: Ludowa spółdzielnia Wydawnicza, 1976. – S. 11-19
ARKADIA / W: SŁOWNIK motywów literackich / red. Agnieszka Nawrot et al.; oprac. haseł Teresa Kosiek et al. – Kraków: Wydawnictwo „GREG”, 2004. – S. 20-22 ISBN 83-7327-394-8
ARKADIA w literaturze staropolskiej / W: SŁOWNIK literatury staropolskiej: Średniowiecze, Renesans, Barok / red. Teresa Michałowska. – Wyd. 3. – Wrocław: Ossolineum, 2002. – S. 55-60. – (Vademecum Polonisty) ISBN 83-04-04621-0
POZNAŃSKI Jacek, MARGULA Jerzy, LOGOS Mateusz: Wzorcowe prezentacje 100 tematów: nowa ustna matura z języka polskiego. – Warszawa: Skrypt, 2004. – Rozdz.: Motyw Arkadii w literaturze. Przedstaw jego różne ujęcia i funkcje w wybranych dziełach literackich. – S. 103-107 ISBN 83-89522-39-X


Sztuka:



Arkadia - Vogel Zygmunt
Adam i Ewa w Rajskim Ogrodzie - Lucas Cranach
Stworzenie Adama - Michał Anioł
Adam i Ewa, Adam i Ewa w raju - Tycjan
Raj - Bruegel
Raj - Bosh Hieronim
Babie lato - Józef Chełmoński
Adam i Ewa - Rubens
Garden of Eden - Backer Jacob
Garden of Eden - Jacopo Bassano
Ideale Landschaft, Et in Arcadia ego -Nicolas Poussin
Sielanka - Witold Pruszkowski
Adam i Ewa - Rubens
Pejzaż - Claude Lorrain
Raj - Hondecoeter



Film:



Pan Tadeusz, Panny z Wilka - reż. A. Wajda
1492 Wyprawa do raju - reż. Scott Ridley
Nad Niemnem - reż. Z. Kuźmiński
Dolina Issy - reż. T. Konwicki
U Pana Boga za piecem - reż. Jacek Bromski
Tajemniczy ogród - reż. Agnieszka Holland



Muzyka:



Cztery pory roku - wiosna - Antonio Vivaldi
Południe Fauna - Claude Debussy



Cytaty:



Kiedy Bóg wypędził z raju Adama i Ewę, ofiarował im na pocieszenie modę. - Helen Court
Kobieta stanowi niebezpieczeństwo dla każdego raju - P.Claudel
Życie jest kwarantanną na drodze do raju. - Karol Juliusz Weber
Jedynie prawdziwą przyszłością jest życie wieczne. - Karol de Foucauld



Opracowanie:
Opracowanie motyw arkadyjski:
Już w czasach starożytnych istniała pamięć o mitycznym "złotym wieku" i utraconych na zawsze krainach szczęścia, gdzie człowiek beztroski i niewinny istniał harmonijnie zespolony z naturą. Taką szczęśliwą krainę nazywano arkadią.
W rzeczywistości Arkadia to lesista kraina leżąc w środkowej części Peloponezu, jedna z prefektur Grecji.
Mitologia
W czasach starożytnych zamieszkiwali ją ubodzy pasterze zajmujący się kozami i uprawą winnej latorośli. Oddawali cześć bożku nazywanemu Pan, który był synem Hermesa i nimfy rzecznej. Już wtedy Arkadia funkcjonowała w świadomości ludzi jako kraina wiecznego szczęścia i idealnego raju, w którym żyło się beztrosko i dostatnio. Tak też arkadię opisywał poeta rzymski Wergiliusz. W swoich "Georgikach" przedstawiał Arkadię jako krainę wiecznej wiosny, łagodnych cierpień miłosnych, zamieszkiwaną przez pasterzy - poetów. Kraina stała się odpowiedzią na przedwieczne marzenia ludzi o szczęśliwym życiu w zgodzie z samym sobą i rytmem natury. Podobny obraz arkadii odczytujemy w  utworze "Metamorfozy" Owidiusza, który opisał złoty wiek ludzkości. Twierdził, że ludzie byli wtedy szczęśliwi, żyli w dostatku, bez pracy, gdyż ziemia sama wydawała plon, korzystając z uroków życia.
Biblia
Biblijni banici - Adam i Ewa zostali wygnani z Edenu, ale raj pozostał idealny, nieskalany grzechem. Każda epoka miała swoją literacką wizję szczęścia. Wiązało się to oczywiście z celami i założeniami danej epoki.
W czasach renesansu, kiedy gospodarka, zwłaszcza rolnictwo, zaczęły przynosić należyte dochody, beztroski, arkadyjski żywot zaczęto wiązać z życiem wiejskim. W polskiej literaturze pojawiają się takie utwory jak "Żywot człowieka poczciwego" Mikołaja Reja czy "Pieśń świętojańska o Sobótce" Jana Kochanowskiego, które głoszą apoteozę "wsi spokojnej" gdzie człowiek żyje szczęśliwie.
Żywot człowieka poczciwego - M. Rej
Motyw arkadii wielokrotnie pojawiał się w polskiej literaturze. Najczęściej utożsamiano go z beztroskim życiem wiejskim, spokojem, miłością do pracy, ojczyzny i przyrody. Dla M. Reja arkadią był dworek w Nagłowicach oraz życie na wsi widziane oczyma szlachcica. Wyraz swoim uczuciom dał w "Żywocie człowieka poczciwego", gdzie namawia do beztroskiego życia na wsi, w zgodzie z naturą. Nawet chłopów odrabiających pańszczyznę przedstawił jako szczęśliwych, lubiących swoją pracę.
Na dom w Czarnolesie oraz w Pieśń Świętojańska o Sobótce - A. Mickiewicz
J. Kochanowski swoją arkadię odnalazł w rodzinnym Czarnolesie. Opisywał ją we fraszce "Na dom w Czarnolesie" oraz w Pieśni Świętojańskiej o Sobótce." Autor wychwalał uroki "wsi spokojnej, wsi wesołej ..."
Pan Tadeusz - A. Mickiewicz
A. Mickiewicz z kolei swoją arkadię odnalazł w Soplicowie. Opisał ją w "Panu Tadeuszu" jako "Kraj lat dziecinnych! On zawsze zostanie święty i czysty, jak pierwsze kochanie ..." Niewątpliwie przedstawił swoją ojczyznę w sposób wyidealizowany, co było typowe dla twórców z emigracji. Innym artystą tworzącym na emigracji był C.K. Norwid we wierszu "Moja piosenka II" przedstawia ojczyznę jako najdoskonalszą krainę.
Kiedy przyszły trudne lata zaborów, mit arkadyjski pojawiał się szczególnie często w polskiej literaturze emigracyjnej. Na prawdziwą arkadię wykreował w "Panu Tadeuszu" Mickiewicz Soplicowo, które miało "pokrzepić serca" emigracyjnych tułaczy pozbawionych ojczyzny. W Soplicowie wszyscy mieli poczucie bezpieczeństwa, ładu, żyli bez wyobcowania.
Nad Niemnem - E. Orzeszkowa
E. Orzeszkowa w "Nad Niemnem" pisze o krainie nadniemeńskiej jako o ostoi najwznioślejszych wartości takich jak miłość, dobroć, życzliwość czy umiłowanie rzetelnej pracy. Zaścianek Bohatyrowiczów w Serbinowie to miejsce, gdzie ludzie ciężko pracują w otoczeniu wspaniałej przyrody.
Przedwiośnie - S. Żeromski
Topos arkadii występuje także w "Przedwiośniu" Stefana Żeromskiego. Cezary Baryka, zanim przyjechał do Polski, myślał że jest to kraj szklanych domów, w którym wszyscy są szczęśliwi, że nie ma tam biedy. W ziemiańskim majątku w Nawłoci życie płynęło spokojnie beztrosko i dostatnio. Czas wypełniony był spacerami, zabawami i flirtami.
 
W czasach nowożytnych arkadię zamieszkiwali pasterze żyjący w zgodzie z przyrodą i samym sobą. Podobnie wyobrażali sobie tą krainę XVII wieczni pisarze. Współcześnie mając na myśli arkadię wyobrażamy sobie beztroskie czasy dzieciństwa, do których nie ma już powrotu.

 

Czym jest Motyw arkadii, raju znaczenie w Motywy w literaturze .